Enshin karate en het sabaki-principe
Bij Enshin gaat de aandacht niet naar de klap maar naar de plek waar je staat op het moment dat hij komt. Dat maakt de stijl geometrisch: karate als een kwestie van hoeken.
Gepubliceerd op Door de redactie van Karate Journaal
Een school rond een enkel idee
Enshin karate werd in 1988 opgericht door Joko Ninomiya, die eerder in het Kyokushin en daarna bij Ashihara trainde. Hij bouwde zijn school rond sabaki, het beginsel dat een aanval niet wordt tegengehouden maar omzeild: de verdediger stapt naar de zijkant of achterkant van de aanvaller, naar de plek die in het Engels vaak de blinde zijde heet.
De naam Enshin verwijst naar een cirkel met een hart, en dat is niet alleen symboliek. De hele bewegingsleer van de school gaat over ronde lijnen: de verdediger draait om een denkbeeldig middelpunt terwijl de aanvaller rechtdoor gaat. Wie die twee lijnen naast elkaar tekent, ziet meteen waarom de een steeds voorbijschiet en de ander steeds houvast krijgt.
Wat er in de zaal gebeurt
Een Enshin-les besteedt veel tijd aan de stap zelf, los van elke techniek. Eerst de verplaatsing, dan de verplaatsing met een partner die aanvalt, dan pas de afwerking. Grijpen en trekken hoort er nadrukkelijk bij: de aanvaller wordt in zijn eigen richting doorgetrokken zodat hij zijn evenwicht verliest, en de worp die daarop volgt is een gevolg en geen doel.
Het contact is volledig, met stoten en trappen naar het lichaam en trappen naar het hoofd, en zonder vuisttechniek naar het hoofd. Dat plaatst de school in dezelfde familie als de stijl die beschreven staat in het dossier over Ashihara karate, en beide gaan terug op de wortels uit het stuk over Kyokushin karate.
De blinde zijde is geen geheim maar een gevolg van meetkunde: wie een halve cirkel loopt terwijl de ander rechtdoor gaat, staat vanzelf ergens waar niet gekeken wordt.
Worpen binnen een karatereglement
Enshin staat worpen toe, en dat is voor karatebegrippen ongebruikelijk. Het gaat niet om de brede worpenleer van het judo maar om een beperkt aantal manieren om iemand die al uit balans is naar de grond te brengen. Zodra hij ligt, wordt het gevecht opnieuw staand hervat: grondwerk hoort er niet bij.
Voor de training betekent dit dat valbreken van meet af aan wordt geoefend, ook bij mensen die er nooit om hebben gevraagd. Dat is een van de weinige punten waarop de school extra vraagt van een zaal: de vloer moet het toelaten. Wat een vloer wel en niet aankan, staat beschreven in het artikel over karatematten en tatami.
De wedstrijdtraditie
De school is bekend geworden door haar eigen toernooivorm, waarin het sabaki-principe centraal staat en waar deelnemers uit uiteenlopende vechtsporten op afkwamen. Dat heeft de stijl een sterk wedstrijdgezicht gegeven, ook in landen waar maar een handvol zalen actief is.
Wie zelf wil uitkomen, moet weten dat een knock-downreglement een andere voorbereiding vraagt dan een puntenreglement: langere rondes, meer conditie, minder onderbrekingen. De verschillen tussen die reglementen staan uitgewerkt in het overzicht van wedstrijdvormen in karate.
Voor wie is dit iets
Enshin trekt mensen aan die van een puzzel houden. De techniek is niet ingewikkeld, maar de timing is dat wel, en het duurt lang voordat de stap opzij vanzelf komt op het juiste moment. Wie graag rechtdoor gaat en het gevecht in het midden zoekt, zal er zich aanvankelijk ongemakkelijk voelen.
Voor beginners geldt hetzelfde advies als bij elke contactstijl: eerst kijken, dan een paar keer meedoen, en pas daarna beslissen. Waar je bij zo een bezoek op let, staat in het artikel over een karateclub kiezen. Wie eerst de woordenschat wil, vindt de Japanse termen terug in de karate woordenlijst.
Het verschil met een verdediging op afstand
In veel scholen wordt afstand gebruikt als antwoord: een stap achteruit en de aanval is voorbij. Enshin doet het omgekeerde en gaat naar binnen, langs de aanval heen. Dat vraagt lef, want de verdediger beweegt richting het gevaar in plaats van ervan weg, en het duurt maanden voordat het lichaam die reflex accepteert.
Het voordeel wordt zichtbaar zodra de ruimte klein wordt. Wie achteruit stapt, heeft een zaal nodig; wie opzij draait, heeft een halve meter nodig. Precies daarom hebben de draaiende scholen relatief veel aandacht voor situaties waarin terugtrekken geen optie is, en oefenen ze met de rug naar een muur of naar de rand van het matvlak.